Zadbaj o zdrowie
Masaż pleców przy skoliozie
Skrzywienie kręgosłupa a ból pleców
Skrzywienia kręgosłupa prowadzą do nieprzyjemnych odczuć i bólu pleców. Stopniowo część mięśni ulega atrofii, zmienia się obciążenie kończyn dolnych, co może skutkować deformacją stóp. Proces rozwoju skoliozy należy zatrzymać najwcześniej, bo bez interwencji deformacja się pogłębia, a ból i ograniczenie funkcji mogą się utrwalać.
Czym jest skolioza?
Skolioza to choroba układu kostno-mięśniowego, powodująca boczne skrzywienie kręgosłupa i jego rotację. Może mieć charakter wrodzony lub rozwijać się z czasem. W literaturze medycznej podkreśla się, że skolioza idiopatyczna u nastolatków (adolescent idiopathic scoliosis, AIS) występuje z częstością 0,47% do 5,2% wśród dzieci i młodzieży, zgodnie z badaniami NCBI (National Center of Biology Information). I
Ponadto w badaniach meta-analizy 32 studiów (55,6 mln dzieci i młodzieży) wykazano średnią częstość skoliozy 3,1% (przedział ufności 95%: 1,5-5,2%) w tej grupie wiekowej.
Skolioza w Polsce
W Polsce częstość występowania skoliozy wśród dzieci i młodzieży wynosi około 2–3%, przy czym dziewczęta są bardziej narażone na rozwój tej wady. W badaniach przeprowadzonych przez Instytut Matki i Dziecka w Polsce, częstość występowania wad postawy, w tym skoliozy, u dzieci wynosi około 50–60%.
Przyczyny powstawania skoliozy
Do głównych czynników należą:
- wrodzona deformacja kręgosłupa – stanowiąca istotną część przypadków AIS,
- urazy,
- zapalenia tkanek łącznych,
- zaburzenia metaboliczne.
Wiele przypadków skoliozy idiopatycznej nie ma jasno określonej przyczyny; uważa się, że przyczyn jest wiele (czynniki genetyczne, biomechaniczne, hormonalne).
Objawy rozwoju skoliozy
- Stopień I — lekkie garbienie się, nierówne barki, niewielkie skrzywienie zauważalne przy specjalistycznym badaniu.
- Stopień II — większa asymetria barków/nadgarstków, skrzywiona miednica, widoczna deformacja klatki piersiowej.
- Stopień III — widoczny garb żebrowy, rotacja kręgów, osłabienie mięśni brzucha.
- Stopień IV — duża deformacja szkieletu, wpływ na funkcje oddechowe i układu narządów wewnętrznych w cięższych przypadkach.
W badaniach przeprowadzonych przez GKK w kontekście stopnia zaawansowania skoliozy, w Polsce dominują skoliozy I stopnia (powyżej 90%), podczas gdy skoliozy II stopnia stanowią mniejszość.
Masaż pleców przy skoliozie — efekty wg badań
Masaż pleców może przynieść ulgę w bólach związanych ze skoliozą, poprawiając ukrwienie mięśni i ich elastyczność. Badania wskazują na pozytywny wpływ masażu na redukcję napięcia mięśniowego i poprawę postawy. Masaż i inne techniki manualne mogą:
- obniżyć ból i napięcie mięśni,
- poprawić jakość życia i funkcję kręgosłupa,
- w niektórych przypadkach zmniejszyć kąt Cobba (miara skrzywienia kręgosłupa).
Na przykład w badaniu „Effect of massage on adolescent idiopathic scoliosis and pain severity” u 116 młodzieży zastosowano terapię z masażem; po terapii grupa z masażem miała większą poprawę: m.in. mniejszy kąt Cobba i niższy poziom bólu niż grupa kontrolna.
Inne badanie (syst. review) dotycząc skoliozy i bólu pleców wykazało, że mózgowodziomyofascialne uwolnienie (manual myofascial release, self-myofascial release) w połączeniu z ćwiczeniami posturalnymi pomaga zmniejszyć ból, zwiększyć elastyczność pleców i poprawić funkcjonalność.
Kiedy widoczne są rezultaty
- Dla skoliozy pierwszego stopnia rezultaty masażu mogą być zauważalne po 7-10 sesjach, szczególnie jeśli terapia jest regularna i połączona z ćwiczeniami korekcyjnymi.
- W bardziej zaawansowanych stadiach masaż pełni rolę wspomagającą i powinien być częścią kompleksowego leczenia (fizjoterapia, chiropraktyka, w niektórych przypadkach interwencje chirurgiczne).
Profilaktyka skoliozy
- Prawidłowa postawa podczas siedzenia, chodzenia.
- Regularna aktywność fizyczna – szczególnie pływanie, ćwiczenia posturalne, gimnastyka korekcyjna.
- Unikanie długiego noszenia ciężkich plecaków jednostronnie.
- Odpowiednio dobrane meble do wzrostu dziecka.
- Zdrowa dieta wspierająca układ kostny (wapń, fosfor, witamina D).
Praktyczne wsparcie terapii – dodatkowe pomoce
Na zakończenie, jako uzupełnienie terapii masażu i ćwiczeń, warto rozważyć:
Maty sensoryczne — stymulują receptory w stopach, co pomaga w utrzymaniu równowagi, aktywuje stabilizujące mięśnie posturalne i może wspierać korekcję i zapobieganie pogłębianiu się skrzywienia.
Drabinki gimnastyczne — umożliwiają codzienne ćwiczenia rozciągające i wzmacniające mięśnie pleców oraz poprawę postawy.
